5 pytań do…

5 pytań do…Katarzyny Ziemskiej

Jestem opiekunką pracowni Rajmunda Ziemskiego, bo czuję potrzebę opowiadania historii życia i twórczości wybitnego Artysty, zachowania pamięci o Nim. Jestem odpowiedzialna za zarządzanie Jego spuścizną.

• Pierwsze wspomnienie z pracowni?

Teleportacja na inną planetę. Niby centrum Warszawy, początek XXI wieku, a ja zobaczyłam przestrzeń, w której czas zatrzymał się wiele lat wcześniej. Obcy mi dotąd mix zapachów: farb, terpentyny, cygar. Stosy książek, dokumentów, rysunków, tubek po farbach, nieumytych pędzli. Na środku zniszczony, poplamiony fotel Ziemskiego. Suche kwiaty zwisające z antresoli. Setki obrazów ustawionych jeden obok drugiego. I cisza. O tym, że na zewnątrz toczy się normalne życie, można było przekonać się tylko wyglądając przez okna wychodzące na Aleje Jerozolimskie.

• Ulubiona rzecz/obraz/zdjęcie/rzeźba z pracowni. Dlaczego akurat to Pani wybrała?

Ziemski był artystą poszukującym. Stworzył blisko 20 motywów malarskich. Wśród nich mam kilka ulubionych. „Oczy” z lat 60. i 70. – nie są złowrogie. Są pełne miłości i troski. Grube warstwy naciekającej farby, kolorystyczne arcydzieła, zoom na detale. A z drugiej strony Pejzaże z lat 90., szczególnie te z lat 1995-1996 – proste, bardzo wyraziste, jasne, silne w działaniu. Mocna energia znaku i koloru, napięcie. W pełni zgadzam się ze Stefanem Gierowskim – przyjacielem Rajmunda, że Ziemski był malarzem lat 90. Jego obrazy z tego okresu są wybitne, niezwykle współczesne.

Uwielbiam zdjęcie Rajmunda Ziemskiego, zrobione niedługo przed śmiercią. Siedzi w swoim fotelu, a wokół niego cała masa tubek, notatek, książek rysunków. Jest w środku malarskiej materii. Nie pokazuje, że maluje tylko, że jest częścią tego swojego świata. To zdjęcie jest prawdziwe, jest punktem wyjścia do rozmowy o człowieku, dla którego murarstwo było wszystkim, jedynym sensem życia.

• Czym dla Pani jest pracownia? miejscem pamięci, ukrytym muzeum, przestrzenią wystawienniczą, przestrzenią do indywidualnej pracy?

Wszystkim jednocześnie. Świadectwem pasji, pracowitości, skromności, pokory, bezwzględnego podporządkowania malarstwu, siły i dyscypliny twórczej i ludzkiej słabości. Świadectwem prawdy, autentyczności, talentu i bezkompromisowości.

Miejscem, w którym spotykają się świadkowie twórczości Ziemskiego – tu aktywują się wspomnienia innych o Nim. Miejscem, do którego zapraszam tych, którzy Ziemskiego nie znają, a chcą poznać Jego twórczość. Przestrzenią prezentacji Jego dzieł.

• Jak widzi Pani pracownię za 5-10 lat? co by Pani chciała, żeby się tu odbywało, czym powinna żyć pracownia?

Nie muzeum, nie skansen, a tętniąca życiem przestrzeń, w której realizowane się projekty artystyczne wokół Ziemskiego. Miejsce, w którym odczytujemy Jego twórczość we współczesnych kontekstach, pracujemy nad polskimi i zagranicznymi wystawami. Spotkamy się z historykami sztuki, kuratorami, ale też nowymi pokoleniami odbiorców sztuki. Dzisiaj, trwają tutaj zaplanowane na kolejne dwa lata prace archiwizacyjne, których celem jest zabezpieczenie zasobów pracowni, digitalizacja kolekcji. To dopiero początek.

***

5 pytań do…Jerzego Dobrzańskiego

Jestem opiekunem pracowni Jagody Przybylak ,bo poprosiła mnie o opiekę nad swoim dorobkiem oraz bo cenię jej twórczość i wzajemna przyjaźń.

Pierwsze wspomnienie z pracowni? Jak tu pięknie, cicho i twórczo.

Ulubiona rzecz/obraz/zdjęcie/rzeźba z pracowni. Dlaczego akurat to Pan wybrał? Praca Manifestacja, która jest pracą profetyczną iwyprzedziła swoje czasy o 50 lat.

Czym dla Pana jest pracownia? miejscem pamięci, ukrytym muzeum, przestrzenią wystawienniczą, przestrzenią dla Pana pracy? Przestrzenią pracy twórczej i miejscem wymiany twórczych spotkań.

Jak widzi Pan pracownię za 5-10 lat? co by Pan chciał żeby się tu odbywało, czym powinna żyć pracownia?

Żeby w sposób skuteczny angażowała odwiedzających do kreatywnych działań poprzez zachęcanie a tym samym umożliwianie pełnej twórczej partycypacji w kulturze.

***

• 5 pytań do…Krzysztofa Langa

Jestem opiekunem pracowni…Jestem jednym z trojga opiekunów Historycznej Pracowni Artystycznej Zbyszka Maleszewskiego. Pozostałe osoby to Edyta Romanowska i Jacek Zwoniarski, z dużo dłuższym stażem znajomości ze Zbyszkiem. Z mojej strony zaczęło się od wizyt w pracowni Artysty, kilka lat przed jego śmiercią (2017 r). W każdym razie, żadne z nas nie jest z nim związane rodzinnie, jak to bywa zazwyczaj w tej sytuacji. Zbyszek Maleszewski i stworzone przez niego miejsce były dla mnie czymś wyjątkowym, niespotykanym. Wspólnie (ze Zbyszkiem i naszą trójką) postanowiliśmy stworzyć warunki, w których pracownia i zgromadzony tu dorobek artystyczny i kolekcjonerski będzie mógł być zachowany, jak to się mówi – „dla pokoleń”. Założyliśmy więc w czwórkę Fundację na rzecz Rzeźby Polskiej im. Z. Maleszewskiego z siedzibą w pracowni, przy ul. Bugaj 15/17, mającą na celu opiekę nad dorobkiem ale też działania popularyzatorskie.

Pierwsze wspomnienie z pracowni?

Zdziwienie, że w ogóle takie miejsca istnieją, wszedłem na dziedziniec obrośnięty winem, z masą rzeźb i narzędzi, potem zajrzałem do pracowni – mieszkania artysty i poczułem dreszcz emocji, chyba zresztą towarzyszący większości osób pierwszy raz odwiedzających to miejsce.

Ulubiona rzecz/obraz/zdjęcie/rzeźba z pracowni. Dlaczego akurat to Pan wybrał?

Moim ulubionym przedmiotem tu w pracowni jest kryształowe lustro, cześć kredensu, zastawionego rzeźbami i artefaktami. Zawsze lubiłem odbicia starych luster, lekko zmieniających i „rozszerzających” odbitą rzeczywistość, to zjawiskowe.

Czym dla Pana jest pracownia? miejscem pamięci, ukrytym muzeum, przestrzenią wystawienniczą, przestrzenią dla Pana pracy?

No właśnie – trudno sprecyzować i to chyba jest jeden z większych atutów pracowni artystycznych, zwłaszcza tej – która łączy wszystkie te funkcje.Teraz, siedem lat po śmierci Zbyszka jest miejscem spotkań, odwiedzin, wydarzeń, takich jak „Dialogi”. Dzieją się tu zarówno wystawy, prelekcje, sesje zdjęciowe, plany filmowe, wywiady z ludżmi kultury i sztuki, ale też jest to miejsce spotkań środowiska artystów rzeźbiarzy – tych którzy znali Zbyszka ale też tych młodych , którzy tylko o nim słyszeli.

Jak widzi Pan pracownię za 5-10 lat? co by Pan chciał żeby się tu odbywało, czym powinna żyć pracownia?

W 2019 roku zrealizowaliśmy projekt współfinansowany przez M. St. Warszawa pt. „Rewitalizacja społeczna i kulturowa Historycznej Pracowni Artystycznej Z. Maleszewskiego”. Z pomocą specjalistów/ek przeprowadziliśmy badania społeczne, polegające m. in. Na pogłębionych wywiadach ze środowiskiem twórców, sąsiadami Zbyszka. Zrealizowaliśmy też badania wizualne z udziałem studentów ASP, oraz mini rezydencje twórcze. Wszytko to aby opisać niedługo po odejściu Artysty – „aurę” pracowni, tą społeczną i kulturową. Jednocześnie, dowiedzieć się jakie są oczekiwania środowiska, sąsiadów, specjalistów dot. dalszych losów tego miejsca. Powstał z tego raport, który służy nam do dziś jako przewodnik i co najważniejsze – sprawdza się !

Więc odpowiadając na to pytanie – dla mnie ważne jest żeby to nie moja (nasza – opiekunów) wizja kształtowała to miejsce , ale żeby to publiczność je kształtowała, wg. Aktualnych potrzeb. Wtedy, moim zdaniem, jest największa szansa na zachowanie tego co ważne i rozwój tego co przy okazji powstaje.

***

5 pytań do…Magdaleny Furmanik-Kowalskiej

Jestem opiekunką pracowni Lidii i Jana Bohdana Chmielewskich, bo jest to obecnie siedziba Fundacji Art & Modern, której jestem wiceprezeską. Działalność artystów, którzy w niej mieszkali przez ponad 50 lat, w zakresie edukacji artystycznej jest nam niezwykle bliska i zbieżna z celami Fundacji.

• Pierwsze wspomnienie z pracowni? Pracownia zachwyciła mnie przestrzenią – pełną światła i otwartą na zieleń placu Hallera.
• Ulubiona rzecz/obraz/zdjęcie/rzeźba z pracowni. Dlaczego akurat to Pani wybrała?

We wnętrzu pracowni zachowały się jedynie dwie mozaiki i witraż autorstwa Jana Chmielewskiego, a także kilka szkiców rzeźbiarskich. Jednak mnie najbardziej zainteresowała praca jego żony Lidii – seria geometrycznych płaskorzeźb w gipsie. Okazało się, że to pomoce dydaktyczne dla osób z dysfunkcjami wzroku lub niewidomych do nauki perspektywy.

• Czym dla Pani jest pracownia? miejscem pamięci, ukrytym muzeum, przestrzenią wystawienniczą, przestrzenią dla Pani pracy?

Pracownia jest dla mnie codzienną przestrzenią pracy, gdzie powstają nowe pomysły, realizowane są projekty upowszechniające sztukę modernizmu polskiego. Miejscem spotkań i dyskusji z niezwykłymi gośćmi.

• Jak widzi Pani pracownię za 5-10 lat? co by Pani chciała żeby się tu odbywało, czym powinna żyć pracownia?

Jako lokalne centrum kultury, w którym regularnie odbywają się wystawy i towarzyszące im wydarzenia jak: koncerty, wykłady, warsztaty, spotkania autorskie itp.

***

5 pytań do…Ony Winogrodzkiej

Jestem opiekunką pracowni Wandy Czełkowskiej , bo jestem testamentowym opiekunem spuścizny Artystki, byłam w ostatnich latach jej życia również jej managerem.

Pierwsze wspomnienie z pracowni?

To musiał być rok 2011 Wanda mnie zaprosiła po zainstalowaniu się, była dumna, a ja zaszokowana, że zdobyła i tak wspaniale zaaranżowała tę przestrzeń. Wielu jej prac nie widziałam wówczas, bo raczej zapakowane były, ale co niektóre np. Głowa Niebieska zaczęła na stałe towarzyszyć miejscu w jawnej odkrytości.

Ulubiona rzecz/obraz/zdjęcie/rzeźba z pracowni. Dlaczego akurat to Pani wybrała?

Studium X oryginał z 1957r ( obecnie poza pracownią poddawany gruntownej konserwacji) . W zasadzie na wystawie Retrospekcja zakochałam się w świadomości tej rzeźby , ale miłość jest absurdalna kocham ja wciąż i to bardzo, ale kocham każdą z nich i widzę każdą wchodząc do Pracowni, odkrywam je wciąż na nowo i …. kocham bardziej.

Czym dla Pani jest pracownia? miejscem pamięci, ukrytym muzeum, przestrzenią wystawienniczą, przestrzenią dla Pani pracy?

Przestrzenią wystawienniczą dla twórczości Wandy Czełkowskiej , ale jakby na marginesie tego staje się miejscem twórczych spotkań, ciekawych dyskusji i wspaniałych emocji związanych np. z koncertami muzyki na żywo, miejscem spotkań fascynujących osobowości z coraz szerszych dziedzin.

• Jak widzi Pani pracownię za 5-10 lat? co by Pani chciała żeby się tu odbywało, czym powinna żyć pracownia?

Mam umowę najmu na 5 lat, więc pewno będzie najbardziej podobna do obecnego kształtu, trochę więcej architektonicznego ładu bym pragnęła no i oczywiście, by była żywym miejscem , aktualnym i atrakcyjnym dla coraz szerszego grona publiczności (nie lubię bezruchu skansenu w odniesieniu do twórczości tak intensywnej, bogatej i komplementarnej jaką jest twórczość Wandy Czełkowskiej).

***

5 pytań do…Marii Komorowskiej

Jestem opiekunką pracowni Jarnuszkiewiczów, ponieważ chcę ochronić historię pracy 3 pokoleń artystów tworzących w Pracowni na Rynku Nowego Miasta.

Pierwsze wspomnienie z pracowni? Pierwsze wspomnienia z Pracowni mam z lat 60., z lat mojego dzieciństwa, kiedy obserwowałam w przy pracy Mojego Dziadka i Wujów realizujących swoje projekty

Ulubiona rzecz/obraz/zdjęcie/rzeźba z pracowni. Dlaczego akurat to Pani wybrała? Najcenniejsze dla mnie w Pracowni są zbiory sztuki i znajdujące się tu przedwojenne maszyny i narzędzia, których przez lata używali Jarnuszkiewicze w swojej artystycznej pracy.

Czym dla Pani jest pracownia? miejscem pamięci, ukrytym muzeum, przestrzenią wystawienniczą, przestrzenią dla Pani pracy?

Pracownia jestdla mnie cennym historycznie i artystycznie miejscem, które trzeba chronićjako autentyczne świadectwo pracy kilku pokoleń artystów. W przestrzeni tejzachowały się obiekty świadczące o ich bogatej twórczości. Pracownia jestrównież przestrzenią wystawienniczą, która służy do upowszechnianiatwórczości Jarnuszkiewiczów i innych zapraszanych artystów. Jest miejscemspotkań, kameralnych wystaw i dyskusji o sztuce. Pracownia Historyczna jestalternatywą dla działalności dużych placówek muzealnych w której w małejklimatycznej przestrzeni odbywają się kameralne koncerty.

• Jak widzi Pani pracownię za 5-10 lat? co by Pani chciała żeby się tu odbywało, czym powinna żyć pracownia?

Pracownia powinna nadal być miejscem w którym możemy zapoznać się z różnorodnością twórczości Jarnuszkiewiczów, obejrzeć projekty rzeźb kolekcje ich medali, rysunków, szkiców, ekslibrisów, historycznych zdjęć. Powinna upowszechniać wiedzę o ich artystycznym dorobku i znaczeniu dla dziedzictwa kultury polskiej. Powinna zabezpieczyć i skatalogować pozostałe w pracowni zbiory sztuki. Poprzez zachowaną oryginalność i autentyczność tego miejsca i udostępnianie znajdujących się tu artefaktów powinna przyciągać kolejne młode pokolenia warszawiaków do poznania historii miasta i jej kultury. Miejsce to posiadając część galeryjną może realizować program wystawienniczy dla pokazów twórczości warszawskich artystów i prezentacji studenckich. Pracownia Historyczna powinna prowokować do międzypokoleniowej dyskusji o sztuce współczesnej w kontekście bogatego dorobku twórczości Jarnuszkiewiczów.